MỘT BỨC TRANH THÊU TAY ĐẸP ĐƯỢC TẠO RA NHƯ THẾ NÀO?

Tranh thêu tay là một trong những sản phẩm thủ công vừa mang nét đẹp truyền thống vừa giàu giá trị nghệ thuật đã làm ngây ngất biết bao tâm hồn người yêu tranh. Vậy những tác phẩm nghệ thuật ấy đã được tạo nên như thế nào là một thắc mắc  không nhỏ đối với rất nhiều người.

Tranh Thêu Tay được thêu trên nền vải lụa, vải thêu chuyên dụng với nhiều màu khác nhau nhưng phổ biến nhất vẫn là thêu trên nền vải màu đen và màu trắng. Nền vải màu trắng  thường được sử dụng cho những bức tranh thêu cần sự tươi sáng như tranh thêu phong cảnh, tranh thêu các con vật…Còn nền vải màu đen dùng cho tranh cần thu hút sự chú ý ví dụ như những bức tranh thêu các loài hoa, tranh thêu tĩnh vật…

Nhưng việc lựa chọn nền vải để thêu cũng còn tùy thuộc họa tiết trên bức tranh, và sở thích riêng của người chơi tranh nữa.

Cùng một mẫu tranh nhưng thêu trên nền vải đen và trắng sẽ mang sắc thái khác nhau

MẪU ĐỂ THÊU TRANH

Tranh thêu tay thường được thêu theo mẫu truyền thống điển hình như dòng tranh thêu tay phong thủy, hoặc thêu mô phỏng lại từ tranh vẽ hoặc ảnh chụp của các họa sỹ, nhiếp ảnh gia, thêu theo mẫu được thiết kế riêng tại xưởng hoặc theo mẫu bất kỳ mà khách hàng yêu cầu.

CHỈ THÊU

Là những loại chỉ màu được nhuộm thủ công. Chất lượng tranh thêu tay ở Việt Nam tạo được dấu ấn khác biệt so với các nước khác một phần cũng chính vì ở Việt Nam có loại chỉ tơ tằm đẹp, màu sắc đa dạng, sợi chỉ mảnh, bền có độ bóng, mịn cao và bắt sáng tốt góp phần không nhỏ trong việc nâng cao tính nghệ thuật của bức tranh.

Tranh thêu tay nghệ thuật đòi hỏi rất nhiều loại chỉ màu khác nhau, từ sợi chỉ lớn đến sợi chỉ nhỏ, từ chỉ thô đến chỉ bóng, từ màu đậm đến màu nhạt. Khi quan sát bạn cũng dễ dàng nhìn thấy ngay trên chính một sợi chỉ thêu màu sắc cũng được chuyển màu dần từ đậm sang nhạt để tạo hiệu ứng màu sắc, sáng tối khi thêu.

Chỉ thêu được nhuộm thủ công

Việc lựa chọn chỉ và phối màu cũng là cả một nghệ thuật đòi hỏi sự cảm nhận màu sắc, tư duy thẩm mỹ, kinh nghiệm và cả đôi mắt tinh tế của những người nghệ nhân thêu. Có những bức tranh, đặc biệt là tranh thêu phong cảnh có khi cần tới hàng trăm loại chỉ khác nhau để hoàn thiện.

Tính nghệ thuật của một bức tranh thêu tay được đánh giá thông qua sự tỉ mỉ ngay từ mẫu vẽ tranh, sự phối màu sắc chỉ hài hòa, đường nét thêu mịn, mượt và đặc biệt hơn hết là cái hồn của bức tranh. Trên thị trường có rất nhiều bức tranh thêu khi nhìn từ xa thì thấy tương đối, nhưng khi đến gần quan sát thì thấy rõ đường nét thêu thưa, mũi chỉ thêu dài, phối màu không chuẩn, đầu nối chỉ không kỹ càng, bị bung – sổ chỉ, nhìn rất thô….

 Một bức tranh thêu đẹp cần tỉ mỉ ngay từ mẫu vẽ tranh

QUY TRÌNH HOÀN THIỆN MỘT BỨC TRANH THÊU TAY

• Đầu tiên lên mẫu tranh, các mẫu này sẽ được vẽ trên giấy sau đó sẽ tiến hành chuyển mẫu vẽ sang vải.
• Vải thêu sau khi vẽ mẫu sẽ được căng lên khung, sửa lại các nét không rõ và bắt đầu thêu. Căn cứ trên mẫu vẽ và kinh nghiệm, người nghệ nhân tự chọn màu chỉ và thêu lên vải. Tính nghệ thuật của bức tranh hoàn toàn phụ thuộc vào kỹ thuật thêu, phối chỉ, óc thẩm mỹ, độ cẩn thận, tỷ mỷ và tay nghề của mỗi nghệ nhân thêu.
• Sau khi thêu xong, tranh thêu sẽ được kiểm tra cẩn thận, cắt bỏ chỉ thừa, sửa chữa lỗi và tháo tranh ra khỏi khung thêu.
• Vệ sinh tranh thêu sau đó tiến hành đóng khung tranh hoàn thiện.

Tranh thêu tay phong cảnh làng quê hoàn thiện

Thời gian để hoàn thiện một bức tranh thêu tay phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Tay nghề của nghệ nhân thêu, độ phức tạp, độ khó trong kỹ thuật thêu (ví dụ tranh thêu chân dung và tranh thêu 2 mặt luôn phức tạp, khó thêu và thêu lâu hơn tranh thêu 1 mặt rất nhiều), kích thước của bức tranh và họa tiết nhiều hay ít – mật độ chỉ thêu trên vải (càng thêu nhiều diện tích càng tốn thời gian).

Những bức tranh thêu nhỏ, đơn giản thì cố thể hoàn thành trong một vài ngày. Nhưng phần lớn các mẫu tranh với kích thước phổ biến trên thị trường thường đỏi hỏi một vài tuần. Đặc biệt với một số bức tranh thêu khổ lớn, mẫu mã phức tạp thì thời gian thêu tính bằng một vài tháng đến hơn một năm.

Gía cả của tranh thêu tay còn tùy thuộc vào tính nghệ thuật của bức tranh, độ phức tạp trong kỹ thuật thêu, kích thước, thời gian hoàn thiện, và thương hiệu của nhà sản xuất, cơ sở thêu tranh…

Một bức tranh thêu phong cảnh với kỹ thuật thêu kín nền

Để tạo thêu lên những bức tranh thêu tay đẹp tinh tế, giàu tính nghệ thuật đòi hỏi người nghệ nhân phải có tính thẩm mỹ, sự cẩn thận, tỉ mỉ và nhẫn lại…..Đây vốn là những tính cách nổi bật của phái nữ so với nam giới, chắc cũng bởi thế mà phần lớn các nghệ nhân thêu tranh là nữ.

Và có một đặc điểm khá lý thú, rất riêng, rất đặc thù của nghề thêu tranh. Đó là hầu hết các vùng thêu tranh ở Việt Nam đều là những vùng có thiên nhiên nên thơ, đẹp hiền hòa, nhịp sống chậm rãi, nhẹ nhàng như Đà Lạt, Bảo Lộc, Huế, Nha Trang, Hà Nội….phải chăng chính bởi những điều tuyệt vời ấy đã làm cho những người nghệ nhân nơi đây mang tâm hồn lãng mạn, yêu nghệ thuật, yêu màu sắc, yêu thiên nhiên cộng thêm với tính nhẫn nại, tỉ mỉ mà những tác phẩm tranh thêu tay nghệ thuật được tạo ra có hồn hơn chăng?

Những tác phẩm nghệ thuật để đời được tạo nên từ những đôi bàn tay thầm lặng. Thật cảm kích khi bạn dành thời gian đọc hết những chia sẻ này, hy vọng bạn sẽ hiểu thêm về tranh thêu tay, yêu thêm nét đẹp của một nghề thủ công truyền thống, thêm trân trọng những tác phẩm thêu tay nghệ thuật và trân quý cả những người nghệ nhân ngày đêm miệt mài thêu lên những tác phẩm ấy…..

 

NGUYỄN THỊ THANH TRÀ

Chủ sáng lập Tranh Thêu Tay Nghệ Thuật ESTAR

Tel: 090 399 2368

Email: tranhtheuestar@gmail.com